ALGEMEEN
WAT IS HEEMKUNDE
Heem betekent erf of huis en haard. Heemkunde is dus de kennis van het eigen heem en regio. De Heemkundevereniging Roerstreek (HVR) houdt zich bezig met de kennis over de dorpen van de Roerstreek: Herkenbosch, Herten, Linne, Melick, Montfort, St. Odiliënberg, Posterholt en Vlodrop. Het betreft de kennis van alle facetten van de historie van de mens en zijn omgeving, zoals archeologie, biologie, genealogie, geologie, natuur, geschiedenis, numismatiek en monumenten, met andere woorden “het verhaal van de Roerstreek”.
De vereniging is opgericht in 1967 en is sinds 1974 gevestigd aan Kerkplein 10 in Sint Odiliënberg.
HET GEBOUW
De HVR en het Roerstreekmuseum zijn gevestigd in een voormalig schoolgebouw aan de voet van de historische basiliek van Sint Odiliënberg en langs de rivier de Roer. Het pand is sinds 1981 eigendom van de vereniging. In 1982 werd er nieuwbouw aan het bestaande gebouw toegevoegd.
COLLECTIES
Het Roerstreekmuseum is sinds 2009 een gecertificeerd museum.
De museumcollectie bestaat uit een vaste- en een wisseltentoonstelling. De vaste tentoonstelling geeft een overzicht van vondsten binnen de Roerstreek uit het Paleolithicum tot en met de Nieuwe Tijd. Deze collectie is ontstaan door opgravingen, schenkingen, legaten en bruikleen.
De wisseltentoonstelling laat gedurende een korte periode een bepaald thema of onderwerp zien dat betrekking heeft op de Roerstreek en wordt vaak ingericht met bruiklenen van andere musea of particulieren.
De vereniging bezit ook zeer veel foto’s, een aantal films en een goedgevulde bibliotheek met boeken en een collectie van ongeveer 370.000 bidprentjes.
PRESENTATIE
Veel voorwerpen worden in het museum in tientallen vitrines aan het publiek getoond. Men kan voor meer informatie de uitgebreide bibliotheek raadplegen.
Vier keer per jaar verschijnt het verenigingsblad De Klepper met actueel nieuws en in 2025 verscheen alweer de 57e editie van het Jaarboek Roerstreek. Verder worden er maandelijks lezingen over diverse thema’s gehouden. Ook zijn er projecten voor kinderen en ouderen over diverse onderwerpen.
ACTIVITEITEN
De vereniging organiseert activiteiten voor zowel leden als niet-leden, zoals de boekenmarkt en lezingen. De lezingen – die aangekondigd worden in de lokale krant, ’t Klepperke en op de website -worden gehouden over uiteenlopende onderwerpen.
In de museumwinkel zij o.a. wandel- en fietsroutes te koop.
WERKGROEPEN
Er zijn binnen de vereniging diverse werkgroepen actief, onder meer: archeologie, genealogie, digitalisering foto’s en documenten, boekenmarkt, bibliotheek, tentoonstellingen, Jaarboek en Klepper.
ACTIEVE VERENIGING
De vereniging heeft momenteel ongeveer 600 leden, waarvan ongeveer 10 procent actief is als vrijwilliger. Het HVR-bestuur vergadert maandelijks in het gebouw. Uit dit alles moge blijken dat de HVR een actieve vereniging is!